Selçuklu İkiz Ejder Kapı Tokmağı Plaket (Bronz Kaplama), Selçuklu döneminin en güçlü sembolik anlatımlarından biri olarak kabul edilen Cizre Ulu Camii kapı tokmağından ilham alınarak hazırlanmış, tarihsel referansları yüksek ve koleksiyon niteliği taşıyan özel bir eserdir. Çalışma, 1071 Malazgirt Zaferi anısına kurgulanan anlatımıyla Selçuklu’nun güç, koruyuculuk ve hâkimiyet anlayışını bronzun zamansız karakteriyle günümüze taşır.
Cizre’nin İslam’ı kabul etmesinin ardından 639 yılında kiliseden camiye çevrilen Cizre Ulu Camii, Abbasîler döneminde yıkılarak onarıma alınmış; 1160 yılında Cizre Beyi Baz Şah’ın oğlu Al Sencer tarafından yeniden inşa edilmiştir. 1156 yılında dörtköşe olarak inşa edilen minaresi ise 1945–1946 ve 1971 yıllarında iki kez onarım görmüştür.
-
yüzyıla tarihlenen orijinal kapı tokmağı, Selçuklu metal sanatının en çarpıcı örneklerinden biri olarak kabul edilir. Tokmak üzerinde yer alan kompozisyonda, karşılıklı konumlandırılmış iki ejder figürü ve merkezde yer alan stilize aslan başı dikkat çeker. Sivri kulaklı, badem gözlü ve kanatlı olarak betimlenen ejderlerin gövdeleri yılan pulu dokusuyla kaplıdır ve ortadan düğümlenmiştir. Birbirine dolanan kuyrukların uçları kartal başı formunda sonlandırılmıştır. Merkezdeki aslan başı ise iktidar, güç ve koruyucu kudretin simgesi olarak yorumlanır.
Orijinal kapı tokmaklarından biri günümüzde Türk ve İslam Eserleri Müzesi koleksiyonunda sergilenmektedir. Diğer eş parçası ise 1969 yılında yerinden sökülmüş olup, günümüzde David Samling Müzesi koleksiyonunda muhafaza edilmektedir.
Bu plaket çalışmasında, ejder ve aslan figürleri yüksek rölyef etkisi korunarak yeniden yorumlanmış; yüzeylerde bronz kaplama uygulanmıştır. Döküm altyapı, form bütünlüğü ve uzun ömürlü kullanım sağlarken, bronz kaplama esere tarihsel bir patina etkisi kazandırır. Duvar tipi veya masa üstü sergilemeye uygun olan eser; tarih temalı mekânlar, kurumsal prestij alanları ve özel koleksiyonlar için güçlü bir dekoratif ve simgesel değer sunar.
Bu ürün T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, Telif Hakları Genel Müdürlüğü, Güzel Sanat Eserlerine İlişkin Kayıtlarla belgelendirilmiştir. İzinsiz olarak kopyalanamaz, sergilenemez ve kullanılamaz.