Selçuklu İkiz Ejder Kapı Tokmağı Plaket (Altın Kaplama), Selçuklu döneminin en güçlü sembolik anlatımlarından biri kabul edilen Cizre Ulu Camii kapı tokmağından ilham alınarak hazırlanmış, tarihî referanslı ve yüksek koleksiyon değerine sahip özel bir plaket çalışmasıdır. Eser, 1071 Malazgirt Zaferi anısına kurgulanan anlatımıyla Selçuklu’nun güç, koruma ve hâkimiyet anlayışını çağdaş bir sunum diliyle günümüze taşır.
Cizre’nin İslam’ı kabul etmesinin ardından 639 yılında kiliseden camiye çevrilen Cizre Ulu Camii, Abbasîler döneminde yıkılarak onarıma alınmış; 1160 yılında Cizre Beyi Baz Şah’ın oğlu Al Sencer tarafından yeniden inşa edilmiştir. 1156 yılında dörtköşe olarak inşa edilen minaresi ise 1945–1946 ve 1971 yıllarında iki kez onarım görmüştür.
-
yüzyıla tarihlenen orijinal kapı tokmağı, Selçuklu metal sanatının zirve örneklerinden biri olarak kabul edilir. Tokmak üzerinde yer alan kompozisyonda, iki ejder figürü ve merkezde konumlanan stilize aslan başı dikkat çeker. Sivri kulaklı, badem gözlü ve kanatlı olarak betimlenen ejderlerin gövdeleri yılan pulu dokusuyla kaplıdır ve ortadan düğümlenmiştir. Birbirine dolanan kuyrukların uçları kartal başı formunda sonlandırılmıştır. Kompozisyonun merkezindeki aslan başı ise iktidar, kudret ve koruyucu güç sembolü olarak yorumlanır.
Orijinal kapı tokmaklarından biri günümüzde Türk ve İslam Eserleri Müzesi koleksiyonunda sergilenmektedir. Eş parçası ise 1969 yılında yerinden sökülmüş, bugün David Samling Müzesi koleksiyonunda muhafaza edilmektedir.
Bu plaket çalışmasında, ejder ve aslan figürleri yüksek rölyef etkisi korunarak yeniden yorumlanmış; yüzeylerde altın kaplama uygulanmıştır. Gövde, uzun ömürlü kullanım ve form stabilitesi sağlayan dayanıklı döküm altyapı üzerine inşa edilmiştir. Eser, duvar tipi veya masa üstü sergilemeye uygun formdadır ve tarih temalı mekânlar, kurumsal prestij alanları ile özel koleksiyonlar için güçlü bir dekoratif değer sunar.
Bu ürün T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, Telif Hakları Genel Müdürlüğü, Güzel Sanat Eserlerine İlişkin Kayıtlarla belgelendirilmiştir. İzinsiz olarak kopyalanamaz, sergilenemez ve kullanılamaz.